موجودات فضایی از نظر قرآن و امامان

 طبق قواعد عقلی، و نیز طبق بیان اهل بیت(ع)، در عوالم و کرات مسکونی دیگر نیز هادیان الهی وجود داشته اند و وجود دارند؛ امّا اینکه آیا در آنجا هم امام غایبی خواهد بود یا نه؟ چندان معلوم نیست. بلکه در برخی روایات تصریح شده که موجودات برخی از این عوالم، مطیع هادیان خود هستند و معصیت نمی کنند. لذا با تکیه بر این گونه روایات می توان گفت که لا اقلّ در برخی از آن عوالم، جریان دین و دینداری، با زمین ما تفاوتهایی دارد. همچنین در برخی روایات آمده که مردم آن عوالم، خبری از شیطان ندارند.

خداوند متعال از روز ازل، یعنی از بی نهایت سال قبل، مخلوق دارد، و از همان ازل، موجودات هوشمند و مکلّفی بوده اند؛ که خدا را عبادت نموده اند؛ اکنون نیز در سیّارات فراوانی چنین موجوداتی هستند؛ و در آینده و تا بی نهایت سال بعد هم چنین خواهد بود. هیچگاه عالم خلقت از موجود مکلّف خالی نبوده، نیست و نخواهد بود. نسل آدم(ع) روزی منقرض خواهد شد. امّا نسل هزاران آدم دیگر در سایر کرات، همچنان خواهند بود. این، آن حقیقتی است که از احادیث اهل بیت(ع) استفاده می شود.

پس بی گمان خداوند غیر از موجودات و آفریده هایی که می شناسیم آفریده های دیگری نیز دارد که ما هیچ گونه شناختی از آن ها نداریم و تنها به علم اجمالی و به نصهای قرآنی می دانیم که موجودات و آفریده های دیگری نیز وجود دارد.

یکی از بهترین منابع برای جستجو جهت امکان این امر کلام الله مجید است که به تعبیر قرآن کریم «تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْءٍ» نازل شده است.

مثلا خداوند در قرآن کریم می فرماید: «هر چه در آسمان ها و زمین است از جنبندگان و ملائکه، بدون هیچ تکبّر تسلیم و خاضع در برابر پروردگارند» (فصلت/11). بنابراین اصل وجود موجوداتی در آسمان ها (کرات دیگر) مورد تأیید قرآن است، گرچه جزئیات آن برای ما مکشوف نیست.

در برخی از روایات آمده که غیر از منظومه شمسی، منظومه های دیگری هست که در برخی از کرات آنها، موجودات زنده ای وجود دارند. ظاهربرخی از آیات قرآن نیز چنین است؛ مثلاً در آیه 29 سوره ( ( شوری ) ) می فرماید: ( ( ومن آیاته خلق السموات والارض و مابث فیهما من دابه؛ و ازنشانه های او است آفرینش آسمان ها و زمین و آنچه از جنبندگان در آن دوپراکنده ساخته است ) ). چنان که مشاهده می شود، در این آیه یکی ازنشانه های خداوند، آفرینش و پراکندن جانداران در زمین و آسمان ها قلمداد شده است. ] کلمه «دابه» و کلمه «فیهما» صریحاً می گویند، جنبندگان و موجودات زنده منحصر به کره زمین نیستند، بلکه در آسمانها و کرات عالم بالا نیز جنبندگان و موجودات زنده ای وجود دارد.

  موجودات هوشمند فرازمینی از منظر مفسران قرآن 

قرآن کریم به آفرینش موجودات بی شماری در آسمان ها و زمین اشاره کرده است. در این میان، تعدادی از آن ها موجودات زنده اند که بخشی از آنها در خارج از زمین زندگی می کنند. برخی صاحب نظران با استناد به تعابیر قرآنی نظیر «دَابَّةُ»، «الْمَشَار ق وَ الْمَغَار ب »، «الْعَالَمِینَ»، «مَنْ فی السَّمَاوَاتِ»، «وَ السَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوج» وجود چنین موجودات زنده را در آسمان ها ممکن و حتی ضروری دانسته اند. اطلاق «دابّه» بر جنبندگان مادی، و اشاره قرآن به وجود مشرق ها و مغرب های متعدد از سویی، و اتصاف خداوند به پرودگار جهانیان بودن از سوی دیگر، برخی را بر این داشته است تا اشاره قرآن به حیات فرازمینی را به عنوان نظریه پردازی این کتاب مقدس طرح نمایند.

این پرسش که «آیا ما زمینیان تنها موجودات هوشمند جهان هستی هستیم» سؤالی است که از زمان های بسیار دور، ذهن دانشمندان و فلاسفه را به خود مشغول کرده است. اعتقاد به وجود حیات در بخش هایی از آسمان در آثار فیلسوفانی چون آناکسیماندر (. Anaximander) و دموکریتوس (. Dimokeritous (ریچارد، 1375: 11) مطرح شده است نشان دهنده قدمت این تفکر و اهمیت آن نزد فلاسفه باستان است. علاوه بر این، در برخی متون مذهبی ادیان کهن شرقی نیز به این مسئله اشاره شده است. (بوتلار، 1372: 232)

پس از اسلام و نزول آیاتی از قرآن که به نحوی به وجود موجوداتی خارج از زمین اشاره می کرد، این موضوع در بین مفسران و دانشمندان مسلمان نیز جای خود را باز کرد. سؤالاتی که از پیامبر و امامان و دیگر بزرگان صحابه در این زمینه پرسیده شده، شاهد این مدعاست.

  حیات در خارج از زمین از منظر علم

این مسئله که آیا زیست آلی در جای دیگری از جهان وجود دارد و اینکه آیا ممکن است تمدن ماورای زمینی وجود داشته باشد، موضوع مهمی برای دانشمندان و عموم مردم بوده است. با وجود چنین واقعیتی که هیچ موجود زنده ای در خارج از سیاره ما کشف نشده، علوم طبیعی جدید به قدری پیشرفت نموده اند که اکنون می توان این مسئله را بر مبنای علمی استواری بنیان نهاد. پژوهش هایی در این مورد به وسیله بیشتر فیزیک دانان و زیست شناسان فضایی و دانشمندانی که در زمینه های مرتبط فعالیت دارند، در دست اجراست

.به عقیده کیهان شناسان، احتمال وجود حیات در دیگر سیارات محدوده منظومه شمسی بسیار ضعیف است، زیرا عطارد و زهره بسیار سوزان و خفه کننده، مریخ سرد و مشتری و زحل در «آمونیک» و «متان» غوطه ورند، ولی این نوع داوری ها درباره کرات منظومه شمسی نیز چندان منطقی نیست، زیرا اگر خود را در یکی از این سیارات قرار دهیم، درباره زمین می گوییم: زمین از گاز کشنده اکسیژن احاطه شده است و نمی توانیم بفهمیم که چگونه ساختمان بدن انسان با اکسیژن سازگاری دارد.

   علل امکان وجود زندگی فرا زمینی

ابتدا به نظر می آید که اطلاعات علمی موجود، امکان پخش گسترده حیات هوشمند در جهان را کاملاً تصدیق می نماید؛ زیرا اولاً اگر موجودات زنده به طور طبیعی ضمن تکامل سیاره ما در زمین به وجود آمده اند، چنین تصوری منطقی است که تکامل مشابهی می تواند در اجسام فضایی دیگر از نوع زمین صورت گیرد.

ثانیاً کربن که اساس شیمیایی ماده زنده است، یکی از فراوان ترین عناصر در جهان است. علاوه بر اینکه به وسیله روش اخترشناسی مولکولی، ثابت گردیده سنتز مولکول های آلی پیچیده ـ که از آن حیات آلی می تواند به وجود آید ـ در توده های گاز و گرد و غباری که فضای بین ستاره ای را اشغال نموده اند، انجام می گیرد. ولی تمام این مطالب در قلمرو استدلال نظری است، به گونه ای که واقعیت این مسئله بسیار پیچیده تر است.

با پیشرفت علم در قرن اخیر، دیگر می توانیم پاسخ های روشن تری را درباره حیات و احتمال وجود آن در کیهان بیابیم. با احتساب شماره تخمینی سیارات عالم، دانشمندان محاسبه کرده اند احتمال اینکه ما تنها باشیم و به جز زمین در سراسر کائنات، نشانی از حیات نباشد یک در 100 میلیون است. بسیاری از دانشمندان، پیرامون وجود یا عدم زیست فرازمینی اظهارنظر کرده اند که به چند مورد از آنها اشاره می شود:

(آیزاک آسیموف به روسی. (Исаак Юдович Озимов

در کتاب اکتشافات قرن بیستم می نویسد: :

به خاطر نتایج و داده های صحیح سفر فضایی، ما باید به ستارگان دست یابیم. ما باید سیاراتی نظیر زمین را که به دور آنها می چرخند و بر روی خود دوست و دشمن، ابرمردها و هیولاها را حمل می کنند، پیدا کنیم. (آسیموف، 1361: 67)

ریچارد موریس هانت. Richard Morris Hunt

) با تشریح روند تکاملی جهان هستی، ایجاد حیات را لازمه این روند می داند و می نویسد:

در سال های اخیر رسم شده است که آفرینش زندگی را به عنوان مرحله ای در حیات کیهانی، مورد بررسی قرار می دهند. نخست کهکشان ها و سپس سیارات و ستارگان به وجود آمدند. این، شرایطی را به وجود می آورد که لازمه تشکیل مولکول های آلی پیچیده و در نهایت شکل گیری زندگی است. این تسلسل آن چنان اجتناب ناپذیر به نظر می رسد که تصور عدم امکان وجود زندگی، دشوار است. همان طور که کارل ساگان بیان می کند: ظاهراً علت وجود زندگی، در بطن قوانین شیمیایی جهان نگاشته شده است. (ریچارد، 1375: 162)

موریس بوکای نیز امکان اختصاص حیات به زمین را بسیار ضعیف دانسته و می نویسد:

100میلیارد ستاره در کهکشان راه شیری وجود دارد و کهکشان ما یک کهکشان از میلیاردها کهکشان است.

در کهکشان ما، احتمالاً باید نیمی از 100 میلیارد ستاره، مانند خورشید، دارای منظومه های سیاره ای باشند، زیرا این 50 میلیارد ستاره، مانند خورشید حرکت دورانی کندی دارند، خصوصیتی که آدم را وامی دارد تا فکر کند سیاراتی حول آنها وجود دارند. دوری این ستارگان چنان است که سیارات تابع دیدنی نیست، اما وجود آنها، درنتیجه برخی مختصات مسیر، محتمل است. یک تموج ضعیف مسیر ستاره می تواند نشانه حضور سیاره ای همراه باشد. .. ازاین رو، منظومه های سیاره ای با وضوح تمام، به وفور در جهان پراکنده اند. منظومه شمسی و زمین یگانه نیست. .. و درنتیجه، زندگی همانند سیاراتی که به آن پناه می دهند، در تمام جهان، آنجاهایی که شرایط لازم برای شکفتن و بسط یافت می شود، پخش گردیده است. (بوکای، 1365: 198)

 مفسران چه تفاسیری از این قبیل آیات داشته اند؟

علامه طباطبائی (رحمه الله) در مورد آیه مذکور می فرماید: ظاهر آیه این است که در آسمانها خلقی از جنبندگان (دواب) مثل روی زمین وجود دارد و اگر کسی بگوید که منظور از جنبندگان آسمان ملائکه هستند مردود است چرا که کلمه «دواب» بر ملائکه اطلاق نشده است.

آیت الله مکارم شیرازی معتقد است: «کلمه «دابة» شامل موجودات ذره بینی تا حیوانات غول پیکر می شود. .. و این آیه دلالت بر وجود انواع موجودات زنده در آسمان ها دارد گر چه هنوز دانشمندان به صورت قاطعی در این زمینه قضاوت نمی کنند. و سر بسته می گویند در میان کواکب آسمان به احتمال قوی ستارگان (سیاره های) زیادی هستند که دارای موجودات زنده اند ولی قرآن با صراحت این حقیقت را بیان می دارد که در پهنه آسمان نیز جنبندگان زنده فراوانی وجود دارد.

زمخشری در تفسیر خود می گوید: بعید نیست در آسمان ها حیواناتی که بر روی زمین راه می روند آفریده شده باشد. فخر رازی هم بعید نمی داند که خدا در آسمانها انواعی از حیوانات را آفریده باشد که مانند مردمان روی زمین (در آسمان ها) راه بروند. فیض کاشانی نیز گرچه به صراحت به عقیده وجود موجودات فرازمینی با توجه به آیه ذکر شده اشاره ای ندارد اما ریشه واژه «دابة» را دارای معنای حرکت جسمانی می داند. سپس ادامه می دهد که ملائکه دارای حرکت جسمانی نیستند؛ بنابراین او معتقد است که دابة چیزی است غیر از فرشتگان یعنی جن یا موجودی غیر از آن.

آیت الله نوری همدانی نیز با ذکر این نکته که اخیراً برخی از دانشمندان فضایی شوروی اعلام کردند که در کهکشان ما دست کم ۱۰۰۰ میلیون کره قابل زندگی وجود دارد. می نویسد: جالب اینکه از این موضوع مهم در حدود چهارده قرن قبل قرآن مجید با صراحت خبر می دهد» و سپس به آیه (شوری/ ۲۹) استدلال کرده و دو نکته از آن برداشت می کند: در آسمان ها نیز مانند زمین موجودات زنده وجود دارد. هر موقع که مشیت خدا اقتضا کند سکنه کرات آسمانی و زمین با یک دیگر ملاقات خواهند کرد.

آیت الله قرشی با قاطعیت از آیه مذکور دلالت بر وجود موجودات در کره های آسمانی را می فهمد. او می نویسد: ضمیر «فِیهِما» به آسمانها و زمین راجع است و با قاطعیت تمام روشن می شود که در آسمانها جنبندگانی آفریده و پراکنده شده اند و از جمله «عَلی جَمْعِهِمْ إِذا یشاءُ قَدِیرٌ» به دست می آید که روزی میان اهل زمین و آنها ارتباط بر قرار خواهد شد. اگر منظور از جمع، رسیدن آنها به یکدیگر باشد.

یکی دیگر از آیات معروفی که از آن برای اثبات وجود موجودات فرازمینی استفاده شده است، «الحمد لله رب العالمین»(فاتحه/۲) است. جمع نمودن کلمه «عالم» با «بن» نشانه ذوی العقول بودن آن است. برخی مفسران مقصود از عالمین را جهان جن، جهان انس، جهان آب و. .. دانسته اند که هر کدام جهانی مستقل از دیگری هستند. اما علامه طباطبایی معتقد است که این کلمه هم بر تک تک افراد عالم دلالت دارد هم نوع نوع آنها.

اینجاست که می توان تعبیر قرآن در برخی موارد که فرموده است «مشارق و مغارب» را تأییدکننده جهان های مختلف و متعدد بداند و اینکه خورشیدهای متعددی در مکان های مختلف در بین کهکشان ها وجود دارد که منشأ جهان هایی مانند کره زمین خواهند بود.

 آیاتی از قرآن کریم که وجود موجودات فضایی را اثبات می کنند

 آیاتی از قرآن کریم با صراحت عنوان می کنند که در کرات دیگر هم موجوداتی مانند انسان و حتی حیوانات و گیاهان وجود دارند که البته احادیث و روایات هم این امر را تأیید می کنند

.

در اینجا آیاتی از قرآن و نیز احادیث و روایاتی که وجود حیات بر سیارات دیگر را تأیید کرده اند با هم مرور می کنیم:

1 – آیه ۴۲ سوره نور، وَ لِله ملک السموات و الارض و الی الله المصیر

و (بدانید که) ملک و پادشاهی آسمانها و زمین خاص خداست و بازگشت (همه خلایق) به سوی خداست.

2 – آیه ۴۴ سوره الاسراء، تسبح له السموات السبع والارض و من فیهن و ان من شی ء الایسبح بحمده و لکن لاتفقهون تسبیحهم انه کان حلیماً غفورا.

آسمانهای هفتگانه و زمین و هر کس که در آنهاست او را تسبیح می گویند و هیچ چیز نیست مگر اینکه در حال ستایش تسبیح او می گوید ولی شما تسبیح آنها را درنم ی یابید به راستی که او همواره بردبار [و] آمرزنده است.

3 – آیه ۲۴ سوره الشعراء، قال ربُّ السموات و الارض و ما بینهما ان کتم موقنین.

موسی جواب داد: خدای آسمانها و زمین است و آنچه ما بین آنهاست، اگر به یقین باور دارید.

در آیات نام برده ملاحظه میکنید که شباهت این موجودات زنده از شکل آیات کاملاً مشهود است، آیاتی هم دلالت بر این دارند که انسان های بر روی زمین و کرات دیگر هم زمان دچار حوادث هولناک روز قیامت خواهند شد.

4 – آیه ۲۵ سوره نمل، الا سیجدو ا لله الذی یخرج الخب، فی السموات و الارض و یعلم ما تخفون و ما تعلنون

چرا برای خداوندی سجده نمی کنند که آنچه را در آسمانها و زمین پنهان است خارج ( و آشکار ) می سازد، و آنچه را پنهان می دارید یا آشکار می کنید می داند؟!

5 – آیه ۶۳ سوره الزمر، له مقالید السموات و الارض والذین کفرو ابایات الله او لئک هم الخاسرون.

کلیدهای آسمانها و زمین از آن اوست و کسانی که به آیات خداوند کافر شدند زیانکارانند.

این گزارش حاکی از آن است که چون روز قیامت به انسان ها و عقاب و ثواب آن ها تعلق دارد لذا حوادث هولناک آن از قبیل ترس و خوف و بیهوش شدن انسان ها را شامل می شود و فرشتگان از این قاعده مستثنی هستند.

به علاوه اگر منظور از ساکن آسمان ها فرشتگان باشند لازم می آید که منظور از سماوات، کرات، آسمانی نباشند بلکه همان هفت آسمانی باشند که دارای مراتب معنوی و رتبی هستند، در حالی که با توجه به قرائن فراوان در قرآن مجید هر جا «سماوات» با «ارض» کنار هم آمده اند، منظور آسمان های سیارات دیگر هستند.

6 – آیه ۲ سوره رعد، الله الذی رفع اسموت بغیر عمد ترون ها ثم استوی علی العرض و سخر الشمس والقمر کل یجری لاجل مسمی یدبر الامریفصل الایات العلکم بلقاء ربکم توقنون.

خداوند همان کسی است که آسمان ها را بدون ستون هایی که برای شما دیدنی باشد برافراشت، سپس به عرش استیلا یافت: خورشید و ماه را مسخر اراده خود ساخت، که هر کدام در وقت خاص به گردش در آیند، امر عالم را با نظامی محکم و آیات قدرت را با دلایلی مفصل منظم ساخت، باشد که شما به ملاقات پروردگار خود یقین کنید.

در این آیه منظور از ستون ها، نیروی جاذبه بین کرات است. به چند حدیث که موارد مذکور را تایید می کنند توجه نمایید:

7 – آیه ۱۵ سوره ق، افعیینا بالخلق الاول بل هم فی لبس من خلق جدید.

مگر ما از آفریدن بار نخست عالم خسته شدیم؟ نه همه این حرفها را می دانند ولی نسبت به خلقت جدید در قیامت شک دارند.

 (و آیات دیگر که می اید یا برای رعایت اختصار همه آنها را نمی آوریم.).

آیا روایاتی در تایید موجودات فرازمینی داریم؟

1 – در کتاب توحید و حصال روایتی است از جابر بن یزید که از امام باقر (ع) در مورد آیه ۱۵ سوره «ق» پرسید، حضرت فرمودند: ای جابر آیا گمان می کنی که خدا فقط این عالم واحد، کره زمین را خلق کرده و آیا فکر می کنی که او به جز شما بشری نیافرید به خدا قسم که خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم بیافرید که تو آخرین ایشان هستی و اینان نیز آدم اند.

 2 – امیرمؤمنان علی علیه السلام می فرماید:

هذِهِ النُّجُومُ الَّتی فی السَّماءِ مَدائِنُ مِثلُ المَدائِنِ الَّتی فی الأرضِ مَربُوطَهٌ کُلُّ مَدینَةٍ اِلی عَمُودٍ مِن نُورٍ

این ستارگانی که در آسمان هستند شهرها (و آبادی هایی) همچون شهرهای زمینند، هر شهری از آنها با ستونی از نور (با شهرهای دیگر) پیوسته است.

سفینة البحار، جلد ۳، صفحه ی ۵۷۴

ماده « نجم» از تفسیر علی بن ابراهیم نقل می کند. ( هذه النجوم فی السماء مدائن مثل المدائن التی فی الارض مربوطة کل مدینة الی عمود من نور. )

شرح کوتاه آیت الله مکارم شیرازی: بسیار خودخواهانه است که تصور کنیم تنها کره مسکونی جهان، کره زمین ماست و میلیون ها میلیون کرات آسمانی همه بایر و خاموش و خالی از سکنه اند. دانشمندان امروز با محاسباتی که روی وجود شرایط حیات و زندگی در کرات آسمانی کرده اند قطع دارند که میلیون ها یا صدها میلیون از این کرات دارای ساکنانی هستند که به احتمال قوی بسیاری از آنها تمدن هایی پیشرفته تر و به مراتب عالی تر از تمدن ساکنان زمین دارند زیرا آغاز حیات در آنها هزاران یا میلیون ها سال قبل از کره زمین بوده است. حدیث بالا یکی از معجزات علمی امیر مومنان است که چهارده قرن پیش بیان فرموده است.

3 – روایتی از امام صادق (ع) هم وجود دارد که می فرماید: خدا دوازده هزار عالَم دارد که هر عالَمی بزرگتر از هفت آسمان و زمین است. هیچ عالَمی نمی داند که عالَم دیگری غیر از آنها وجود دارد. این روایت نشان می دهد که علم نداشتن نسبت به جهان دیگر بر فرض وجود جهان ها و عالم های دیگر معنا پیدا می کند.

4 – روایت دیگری وجود دارد که از شهرهای درون آسمان ها خبر می دهد که ساکنان آن زبان متفاوتی دارند و نسبت به وجود آدم بی خبرند.

امام صادق (ع) فرمودند: به غیر از این زمین شما، زمینی نورانی وجود دارد که نورش از آن است و در آن مردمی هستند که خدا را بندگی می کنند و چیزی را با او شریک نمی شوند. پشت سر این خورشید شما ۴۰ خورشید دیگر (کنایه از کرات زیاد دیگر) نیز وجود دارد که مخلوقات زیادی در آن زندگی می کنند و غیر از این ماه شما ۴۰ ماه دیگر نیز هستند که. مخلوقاتی در میان آنان زندگی می کنند که اساساً اطلاع ندارند که آیا مخلوقاتی به نام آدم در زمین وجود دارد یا نه.

  حیات در آسمان ها از منظر قرآن با بیان دیگر

قرآن کریم به آفرینش موجودات بی شماری در بین آسمان ها و زمین اشاره کرده است که در این میان، بخش مهمی از آنها موجودات زنده اند. برخی صاحب نظران با استناد به تعابیری از قرآن کریم، وجود موجودات زنده را در آسمان ها ممکن و حتی ضروری می دانند

.

این آیات را می توان از جهت دلالت، به سه دسته تقسیم کرد.

  1. ۱. آیاتی که به صراحت، وجود موجودات آسمانی را مطرح می کنند.
  2. ۲. آیاتی که وجود موجودات هوشمند را تأیید می کنند.
  3. ۳. آیاتی که یکی از احتمالات تفسیری آن، وجود حیات در آسمان هاست.

  گروه اول: جنبندگان آسمانی

برخی مفسران و دانشمندان براین عقیده اند که واژه «دابّة» در آیات قرآن، به وجود موجوداتی زنده در خارج از زمین اشاره دارد.

وَ مِنْ آیَاتِه خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأ رْض وَ مَا بَثَّ فِیهمَا مِنْ دَابَّةٍ وَ هُوَ عَلَی جَمْعِهمْ إ ذَا یَشَاءُ قَدِیرٌ. (شوری29 در سوره نحل/ 49 نیز تعبیر «دابه» آمده است)

و از نشانه های اوست آفرینش آسمان ها و زمین و آنچه از جنبندگان در آن دو پراکنده کرده است؛ و او هرگاه بخواهد بر جمع آوری آنها تواناست.

, لغت «دابَّة» از ماده «دبب» به معنای راه رفتن و حرکت روی زمین است. (2 البته از راه رفتن معمولی آرام تر است. (ابن منظور، 1414: 1 / 369؛ ابن فارس، 1420: 2 / 263؛ راغب اصفهانی، 1426: 306)

قرآن کریم در سوره نور به توضیح چیستی دابّه پرداخته، می فرماید:

وَاللَّهُ خَلَقَ کُلَّ دَابَّةٍ مِنْ مَاءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ یَمْشِی عَلَی بَطْنِه وَ مِنْهُمْ مَنْ یَمْشِی عَلَی ر جْلَیْن وَ مِنْهُمْ مَنْ یَمْشِی عَلَی أ رْبَع یَخْلُقُ اللَّهُ مَا یَشَاءُ إ نَّ اللَّهَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. (نور / 45)

و خدا هر جنبنده ای را از آبی آفرید؛ پس برخی از آنها کسانی هستند که بر شکم خود راه می روند و برخی از آنها کسانی هستند که بر دو پای خود راه می روند و برخی از آنها کسانی هستند که بر چهار (پا) راه می روند؛ خدا آنچه را بخواهد می آفریند، [چرا]که خدا بر هر چیزی تواناست.

  دیدگاه های تفسیری در مورد آیه فوق

فخررازی در بیان مراد از دابّه، احتمالاتی را مطرح می کند و می نویسد:

بعید نیست بگوییم خداوند در آسمان ها، انواعی از حیوانات را خلق کرد که مانند انسان روی زمین، آنها هم حرکت دارند و راه می روند. (فخر رازی، 1420: 27 / 599)

زمخشری نیز دلالت آیه 49 سوره نحل بر وجود موجوداتی آسمانی که همچون انسان ها بر روی زمین راه می روند را به عنوان اولین احتمال در آیه بیان می کند. (زمخشری، 1407: 2 / 610)

فیض کاشانی نیز به اینکه ماده «دبب» بر حرکات جسمانی اطلاق می شود، تصریح دارد. ایشان اگرچه به دلالت آیه بر وجود حیات فرازمینی تصریح نکرده است ولی با بیان این نکته که ملائکه دارای مکان و حرکت جسمانی نیستند، به احتمالِ اشاره آیه به موجودات آسمانی، توجه داده است. (فیض کاشانی، 1418: 1 / 650)

نویسندگان المیزان و تفسیر نمونه (مکارم شیرازی، 1371: 20 / 436 ـ 439) نیز بر دلالت این آیات بر حیات فرازمینی تأکید دارند. علامه طباطبایی ذیل آیه 49 سوره نحل می نویسد: این آیه دلالت دارد که در غیر کره زمین از کرات آسمانی نیز جنبندگانی هستند که در آنجا مسکن داشته و زندگی می کنند. (طباطبایی، 1417: 12 / 266)

نویسنده قاموس قرآن نیز از معاصرینی است که دلالت این آیات را بر وجود زیست فرازمینی قطعی می داند و ادامه آیه که می فرماید: «عَلی جَمْعِهمْ إ ذا یَشاءُ قَدِیرٌ» را اشاره به برقراری ارتباط بین اهل زمین و آنها می شمارد. (قرشی، 1371: 3 / 341) آیت الله صادقی تهرانی ( 1408: 16 / 368)، عباسعلی محمودی (1362: 99 ـ 95) و احمد متولی ( 1426: 30) از دیگر مفسران و نویسندگانی هستند که تعبیر «دابّه» را اشاره به وجود موجودات زنده در آسمان می دانند.

با توجه به توصیفات و ویژگی هایی که قرآن از دابّه ارائه می دهد می توان دریافت که این واژه در زبان قرآن بر موجود مادی و جسمانی اطلاق می شود. خلقت از آب، حرکت بر دو یا چهار پا خزیدن از این ویژگی هاست. علاوه بر این، مفهوم لغوی ماده «دبب» نیز، به طور ضمنی، مادی بودن «دابّه» را تأیید می کند. از این رو، واژه «دابّه» جنبنده غیرمادی مانند فرشته یا جن را در برنمی گیرد.

  گروه دوم: موجودات هوشمند در آسمان ها

خداوند متعال با تعبیر «مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ» در سیزده آیه (آل عمران / 83؛ یونس / 66؛ حج / 18؛ نور / 41؛ الرحمن / 29؛ روم / 26؛ زمر / 68؛ نمل / 65 و87؛ اسراء / 55؛ رعد / 15؛ مریم / 93؛ انبیاء / 19) از قرآن کریم، از برخی موجودات آسمانی نام برده است. برخی مفسران با توجه به نکات ادبی و برخی قرائن در آیات، این تعبیر را اشاره به وجود حیات هوشمند فرازمینی می دانند.

وَ لِلَّه یَسْجُدُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأ رْض طَوْعًا وَ کَرْهًا. (رعد / 15) و هرکه در آسمان ها و زمین است ـ خواه و ناخواه ـ تنها برای خدا سجده می کنند.

افَغَیْرَ دِین اللَّه یَبْغُونَ وَ لَهُ أ سْلَمَ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأ رْض طَوْعًا وَ کَرْهًا وَ إ لَیْه یُرْجَعُونَ. (آل عمران / 83)

و آیا غیر از دین خدا را می طلبند؟! درحالی که هر کس در آسمان ها و زمین است، خواه و ناخواه تسلیم اوست؛ و فقط به سوی او بازگردانده می شوند.

کلمه «مَنْ» در زبان عربی از اسماء موصول و به معنای «کسی که» یا «کسانی که» است. این واژه برای صاحبان خِرد به کار می رود و در مقابل، «ما» به معنای «چیزی که» یا «چیزهایی که» است؛ که بر اشیاء و موجودات بی جان اطلاق می شود. وجه اشتراک «من» و «ما» عمومیت این دو واژه است که برای مفرد، تثنیه و جمع و نیز برای مذکر و مؤنث به یک صورت استعمال می شود. (ابن هشام، 1418: 1 / 91)

  دیدگاه های مفسران

 برخی از مفسران واژه «من» در این آیات را اشاره به موجودات زنده ای می داند که در آسمان ها زندگی می کنند.

صاحب قاموس قرآن از کسانی است که به این آیات، بر وجود حیات فرازمینی استناد کرده و می نویسد:

در این آیات دلالت بر افراد عاقل و ذی شعوری دارد و به خوبی روشن می کند که در آسمان ها مانند انسان، موجودات زنده و عاقل زندگی می کنند و به خدای خود خاضع اند و حوائج خویش از او می خواهند. (قرشی، 1371: 3 / 341)

عبدالرزاق نوفل ( 1407: 215)، عبدالغنی الخطیب ( 1362: 230) و سید عبدالامیر مؤمن ( 1386: 190) از دیگر کسانی هستند که به این آیات بر وجود حیات و موجودات زنده در آسمان ها استدلال کرده اند.

  پیام های دریافت شده از منابع ناشناس

پیام های دریافت شده از منابع ناشناس، سالهاست که دانشمندان را به خود مشغول ساخته است. به همین منظور و در پی یافتن پاسخ این سوال رادیو تلسکوپ های بسیار بزرگی ساخته شده اند تا پیامها و سیگنالهای ناشناخته را دریافت کنند. این احتمال وجود دارد که توسط سایر موجودات برای برقراری ارتباط با بشر پیامهایی ارسال شده باشند. از معروفترین این سیگنالها در ۱۵ آگوست سال ۱۹۷۷ در دانشگاه اوهایو امریکا ثبت شده است. این سیگنال هرگز شرح داده نشد ولی زمانی که ثبت شد، دانشمندان را به قدری شگفت زده کرد که در تمام دستنوشته های موجود عبارت “WoW” (به معنی تعجب خیلی زیاد) قابل مشاهده است!!

نگاهی به این دلایل و نظریه های موجود، احتمال وجود موجودات فضایی را بیشتر میکند. در این موارد، همیشه افراد شکاک و یا برخی اعتقادات مذهبی تحت هر شرایط این دلایل را رد می کنند ولی چیزی که وجود دارد شواهدی است که روز به روز روشنتر میشوند و به نظر میرسد خیلی زود، در آینده ای نزدیک این سوال را که آیا موجودات فضایی وجود دارند؟ با اطمینان پاسخ دهیم.

    ( نتیجه بحث )

با استفاده از منطوق و مفهوم آیات و اخبار و کلمات دانشمندان و فیلسوفان: در کرات فضائئ دیگر: موجودات و جنبنده های زیاد وجود دارد که در آینده مخصوصا پس از ظهور قلب عالم اکان و رکن زمین و آسمان حضرت بقیت الله الاعظم روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء که طبق روایات وارده ( علم 27 حرف است دو حرف آن تا ظهور آن حضرت کشف خواهد شد و 25 حرف بعد از ظهور) یعنی تا ظهور هرقدر و به هر اندازه علم پیشرفت کند و اختراعات و صنایع ترقی نماید در اثرآن دوحرف خواهد بود

پس در زمان آنحضرت که امامتش فراگیر زمین و آسمان می شود: با آن کرات رابطه و رفت و آمد. بر قرار خواهد شد.

برای مزید اطلاع به کتاب دوجلدی ( سیمای جهان در عصر امام زمان (عج) از تالیفات اینجانب است و بوسیله مسجد مقدس جمکران چاپ می شود مراجعه نمائید

پس این همه تشکیلات جهان آفرینش برای یک مشت بنی آدم اختصاص ندارد اگرچه ماسوی الله به احترام چند نفر از اولاد همان حضرت آدم علیه السلام ( 14 معصوم علیهم السلام) آفریده شده است اما در میان این همه کره های فضائی ساکنان بیشماری هم وجود داردکه فعلابیرون از قاموس دانش ماست که گذشت زمان کشف خواهد شد.

منبع:

پایگاه اطلاع رسانی حوزه