مفهوم پدافند هسته ای

واژه «پد» به معناي دفاع، جلوگيري يا محافظت و واژه¬ی «آفند» به معناي حمله، يورش و تهاجم مي‌باشد. به اين ترتيب پدافند هسته‌اي به معناي دفاع در مقابل حمله هسته‌اي خواهد بود.. .

اين دفاع به دو صورت دفاع عامل و دفاع غير عامل تعريف شده است. اقدامات دفاع غير عامل شامل اصول اساسي و ملاحظاتي است كه در اغلب كشورهاي جهان با كمي اختلاف پذيرفته شده است. شيوه به‌كارگيري این اصول، ابتكاري و خردمندانه است و به همين دليل وسعت هر عمل به خلاقيت‌هاي فكري مديران مربوطه و شرايط زمانی و مكانی بستگي دارد.
به طور کلی به خاطر نامحدود بودن خلاقیت بشر، حد و مرزي براي اين اصول نمي‌توان تعيين كرد بنابراين در حد غير قابل تصوري در نحوه بكارگيري اصول دفاع غير عامل تنوع وجود دارد. در اين فصل سعي شده پس از تعریف دفاع عامل و دفاع غير عامل، اصول و ملاحظات دفاع غير عامل تبیین شود و موضوعات مرتبط با آن و توصيه‌هاي ممكن در خصوص اقدامات دفاع غير عامل ارائه گردد. بديهي است دفاع عامل موضوع اصلي اين كتاب نبوده و به اين ترتيب مورد بررسي بيشتر قرار نگرفته است هرچند در مواردي جهت آشنايي خوانندگان به آن اشاره خواهد شد.

الف) پدافند عامل : به معناي دفاع مسلحانه و نظامي پدافند عامل، عبارتست از به كارگيري مستقيم جنگ افزار، به منظور خنثي نمودن و يا كاهش اثرات عمليات خصمانه هوايي، زميني، دريايي و نفوذي بر روي اهداف مورد نظر. زماني كه حمله¬ی آشكار يا مسلحانه صورت گرفته باشد، دفاع از كشور مستلزم به كارگيري سلاح و شيوه‌هاي نظامي مي‌باشد. پر واضح است که قبل از وقوع چنين حمله‌اي با ارتقاي تجهيزات نظامي و آموزش نظامي (شامل تاكتيك‌ها، شيوه‌هاي به كارگيري سلاح و…)، باید آمادگي لازم براي پدافند عامل مهیا ‌گردد. اصول پدافند عامل مجموعه اقدامات بنيادي و زيربنايي است كه در صورت به كارگيري مي‌توان به اهداف حفاظتی و دفاعی از قبيل تقليل خسارات و صدمات، كاهش توانايي سامانه شناسایي دشمن، دست‌يابي یا افزایش دقت هدف گيري تسليحات دشمن و تحميل هزينه بيشتر به وي نایل گرديد.

ب) پدافند غيرعامل : به معناي دفاع و محافظت غيرنظامي پدافند غير عامل به مجموعه اقداماتي اطلاق مي‌گردد كه مستلزم به كارگيري جنگ افراز نبوده و با اجراي آن مي‌توان از وارد شدن خسارات مالي به تجهيزات و تاسيسات مهم نظامي و غير نظامي و تلفات انساني جلوگيري نموده و يا ميزان اين خسارات و تلفات را به حداقل ممكن كاهش داد. در اين مورد ديگر سلاح و روش‌هاي دفاع نظامي به كار نمي‌آيد. اين محافظت يا دفاع كه ابعاد آن به مراتب وسيع‌تر از دفاع عامل است، بايد ملاك عمل قرار گيرد. ا

ين روش شامل تحلیل و بررسی همه جانبه¬ی شيوه‌های تهاجم و ابعاد گوناگون حمله دشمن و ارائه بهترين راه‌كارها، قبل از وقوع، در حين وقوع و يا بعد از تهاجم دشمن است. با توجه به اهمیت این نوع دفاع، در این كتاب به تفصیل روش‌های دفاع غیر عامل مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته و علاوه برآن، حوادث غير عمدي كه ناشي از قصور سيستم و تجهيزات كارخانه‌هاي هسته‌اي مي‌باشد و يا خطاي غير عمدي كاركنان در حين كار نيز بررسي خواهد شد.

برگرفته از كتاب ( مديريت بحران در حوادث هسته اي )